Türk yazılım geliştirici apsisxcoder, MÖ 3000’den günümüze tarihteki 24.643 tanınmış ismi tek bir interaktif zaman çizelgesinde ve dünya küresinde birleştiren Wellknownable adlı açık kaynak platformu yayına aldı. Ücretsiz erişilen site, herhangi bir yılda dünyada kimlerin yaşadığını ve nerede doğduklarını tek ekranda gösteriyor.
Aynı çağda kimler yaşadı?
Wellknownable, tarihe alışılmışın dışında “yatay” bir bakış sunuyor. Kullanıcı bir isim aradığında zaman çizelgesinde o kişinin çağına iniyor ve aynı dönemde yaşayan diğer tanınmış isimleri görüyor.
Platform, ders kitaplarında ayrı bölümlerde anlatılan isimlerin aslında çağdaş olduğunu ortaya koyuyor. Galileo ile Shakespeare’in aynı yıl doğması, Ömer Hayyam ile Fatih William’ın aynı yüzyılı paylaşması bunlardan yalnızca ikisi.
Wellknownable Yıl Kaydırıcılı İnteraktif Dünya Küresi
Sitenin interaktif küre görünümünde kullanıcı, yıl kaydırıcısını MÖ 3000 ile günümüz arasında hareket ettirebiliyor. Bu sayede seçilen yılda hayatta olan ünlü isimler, doğdukları coğrafi noktada portreleriyle beliriyor.
Örneğin kaydırıcı 1500 yılına getirildiğinde Leonardo da Vinci, Michelangelo ve Kolomb’un aynı anda yaşadığı görülebiliyor. Site verilerine göre 1500 yılında dünyada binden fazla tanınmış isim hayattaydı.
Küre görünümü aynı zamanda tarihin coğrafi dağılımını da gözler önüne seriyor. Erken dönemlerde portreler Mezopotamya, Mısır, Çin ve Akdeniz çevresinde yoğunlaşıyor. Kaydırıcı ileri alındıkça Avrupa, Amerika ve dünyanın geri kalanı adım adım “aydınlanıyor”. Böylece platform, tarihsel kayıtların yüzyıllar içinde hangi coğrafyalara kaydığını görsel bir hikâyeye dönüştürüyor.
Veriler Wikidata’dan, kod açık kaynak
Wellknownable platformunun veri seti, Wikimedia Vakfı’nın özgür bilgi tabanı Wikidata‘dan derleniyor. Bir ismin listeye girmesi için hakkında belirli sayıda dilde Wikipedia maddesi bulunması gerekiyor; eşik, dönemin kayıt yoğunluğuna göre değişiyor.
Projenin tüm kaynak kodu ve veri üretim araçları GitHub üzerinde MIT lisansıyla yayımlandı. Teknik açıdan dikkat çeken ayrıntılar arasında 19.700 portrenin 137 görsel atlasında birleştirilmesi ve sitenin yayın sonrası hiçbir dış servise bağımlı çalışmaması yer alıyor.
Wellknownable Öne çıkan özellikleri
- Semantik yakınlaştırma: Uzak görünüm yüzyılları balon olarak gösteriyor; kullanıcı yakınlaştırdıkça kişiler tek tek beliriyor.
- Arama ve uçuş animasyonu: Aranan ismin çağına otomatik geçiş.
- “Kim hayattaydı” sayfaları: Her on yıl için o dönemde yaşayan isimlerin listesi.
- Ücretsiz ve reklamsız: Kayıt gerektirmiyor, mobil uyumlu çalışıyor.
Wellknownable’a wellknownable.com adresinden erişilebiliyor.
Ayrıca BKZ: Chrome Grafik Hızlandırma Nasıl Açılır veya Kapatılır? (Detaylı Rehber)
